Nurty w polskiej literaturze barokowej.

W wierszu “Nierządem Polska stoi” Potocki ukazuje obraz państwa w stanie całkowitego rozkładu i wewnętrznej anarchii. Nikt nie przestrzega żadnych praw, które zresztą tworzone są naprędce i w pośpiechu. Sprawiedliwość to puste słowo, nic nie znaczące. Bogaci wyzyskują i uciskają biednych, panuje prawo silniejszego, każdy dba o siebie. Najsilniejsza warstwa społeczna, magnateria, bezwzględnie wykorzystuje drobną i średnią szlachtę, która “dzięki” temu żyje w nędzy.

Innym utworem, krytykującym Polaków jest wiersz “Zbytki polskie”, wskazujący na złe cechy i przyzwyczajenia Polaków. Autor wylicza największe wady narodowe: skłonność do nieustannych zabaw, rozmiłowanie w luksusie, przywiązanie do wytwornego stroju, obżarstwo i pijaństwo. Rzeczpospolita jest coraz biedniejsza, słabsza, zwiększa się niebezpieczeństwo jej upadku, a tymczasem szlachta bawi się w najlepsze. Potocki krytykuje głupotę i krótkowzroczność szlachty, która wraz z upadkiem kraju musi utracić dotychczasowe przywileje, bogactwa i pozycję.

Z kolei wiersz “Pospolite ruszenie” ukazuje słabość, zniewieściałość i dezorganizację polskiej szlachty. Gdy w obozie wojskowym pospolitego ruszenia dobosz wzywa do walki, nikt mimo bezpośredniego zagrożenia, nie staje do boju. Ponadto dobosz o mały włos nie zostaje pobity przez… szlachtę, oburzoną przerwaniem jej snu. Ironia Potockiego w pełni ukazuje anarchię panującą wśród szlachty. Każdy szlachcic ma własną dumę i nią kierowany nikogo nie chce słuchać.

Wśród wielu polskich poetów i twórców epoki baroku u Potockiego związek z krajem, ze swoim stanem, z ziemiańskim bytowaniem wyraził się najgłębiej i najsilniej. Wiele utworów Potockiego stanowi jakby ówczesny rachunek obywatelskiego sumienia narodu. Tworzą one ponadto swoistą panoramę życia szlachecko – ziemiańskiego. Potocki miał silne poczucie społecznej odpowiedzialności pracy pisarskiej – stąd tak wiele u niego utworów poruszających sprawy narodowe, moralne i społeczne. Swe zadanie pojmował jako potrzebę przedstawiania przykładów prawdziwej cnoty i właściwych postaw. Dlatego też chętnie sięgał do dzieł historyków i moralistów rzymskich.

Jesteś tu: Cnota grunt wszytkiemu, Cuda miłości, Daniel Naborowski, Do Anny, Do trupa, Jan Andrzej Morsztyn, Jan Chryzostom Pasek, Krótkość żywota, Marność, Nierządem Polska stoi, Pospolite ruszenie, Wacław Potocki, Zbytki polskie

Strony: 1 2 3 4

Tagi: Barok, miłość, nurty w literaturze, wiersze, wypracowanie