Barok – opracowanie epoki

8. Nurty poezji barokowej ? charakterystyka w oparciu o teksty literackie

I. Poezja metafizyczna, intelektualna :
? Twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego
? Twórczość Daniela Naborowskiego
? Twórczość Sebastiana Grabowieckiego
Utwory skupione wokół filozoficznych pytań o byt, życie ludzkie, czas, przemijanie.
Powaga tematu łączy się z kunsztowną formą i typowym dla epoki obrazowaniem.
II. ?Poezja światowych rozkoszy?
III. Poezja dworska :
? Twórczość Jana Andrzeja Morsztyna
IV. Poezja ziemiańska :
? utwory Szymona Szymonowica
? Hieronima Morsztyna ?Światowa rozkosz?
Głosi, by śmierć przeciwstawiać miłości, by korzystać z miłości właśnie ze względu
na jego ulotność, sławi rozkosze życia, także ziemską, zmysłową miłość i dworski
flirt.
V. Poezja sarmacka :
? wiersze Wacława Potockiego
? wiersze Kaspra Miaskowskiego
? psalmy Wespazjana Kochowskiego
? Szymona Szymonowica ?Sielanki?
Prezentuje wzór życia na wsi, głosi umiar, pochwałę natury, a w przypadku
Potockiego porusz także problematykę patriotyczną.
VI. Poezja mieszczańsko – plebejska
? utwory Jana z Kijan
? wiersze anonimowe
* Poezja metafizyczna ? przedstawiciele tego nurtu to prekursor baroku Mikołaj Sęp-
Szarzyński i Sebastian Grabowiecki. Ten typ poezji krąży wokół odwiecznego pytania:
?człowiek ? cóż to jest?? Odpowiedzi ubierają poeci w rozmaite środki literackie, nie
unikają grozy i makabry, ich twórczość cechuje intelektualizm, powaga tematu.
*?Poezja światowych rozkoszy? ? Hieronim Morsztyn, Szymon Zimorowic. Można powiedzieć, że to poezja optymistyczna, bo, owszem, zauważa, że dramat jednostki polega na szybkości przemijania, lecz przy tym głosi, że rozkosze ziemskie to dar od Boga, że należy z nich korzystać, śmierci na przykład przeciwstawić miłość :
?opisać świeckie delicje, których każdy
póki żyw, niech – jeśli chce ? zażyje.?
- oto hasło tej poezji. Do tego nurtu zaliczamy też słynnego Jana Andrzeja Morsztyna.
* Poezja ziemiańska ? ?na wsiach?, czyli w szlacheckich siedzibach, oprócz pamiętnikarstwa rozwijała się także poezja. Ziemiańscy poeci, jak np. Kasper Miaskowski, a potem bardzo ważny poeta Wacław Potocki prezentowali wzór życia na wsi, głosili także pochwałę natury, stoicką zasadę umiaru, a wieś prezentowali jako miejsce ucieczki od problemów świata doczesnego.
* Poezja mieszczańsko – plebejska ? Mieszkańcy miast ? lecz nie dworów i pałaców, a
ludność miejska, rzemieślnicy i handlarze, także zaczęli rozwijać swój nurt literacki. Symbolem tej literatury jest Sowizdrzał, bohater poezji mieszczańsko – plebejskiej. Jej bohaterem jest człowiek, jego miejsce w machinie społecznej, jego postawa wobec konfliktów i uroków miast, wreszcie uniwersalne prawa ludzkie stanowią przedmiot rozważań ?miejskiej? poezji. Wiersze krążyły często anonimowo, twórcą, który pozostał w pamięci potomnych był Jan z Kijan.

Powyższe nurty zajmowały się zatem tematyką filozoficzną, urokami życia doczesnego, tematem wsi, wreszcie miasta… Pamiętać trzeba jeszcze o tematach następujących :
- temat miłości
- temat śmierci
- tematy wojny

Jesteś tu: Barok

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Tagi: epoki, opracowanie