Czy kultura polska jest kulturą europejską?
Wykształciła się także poezja ariańska, gdzie jednym z głównych przedstawicieli jest A. Morsztyn. W następnych epokach wyróżnili się m. in.: Eliza Orzeszkowa, B. Prus, M. Konopnicka, H. Sienkiewicz,
S. Żeromski, Cz. Miłosz, K.I. Gałczyński, W. Szymborska, i inni, gdzie wielu z nich kształciło i rozwijało swoje umiejętności w salach wykładowych Włoch, Francji itd.
W kształtowaniu dóbr kulturalnych pojawia się także sztuka.
Wraz z przyjęciem chrześcijaństwa Polska weszła w orbitę wpływów sztuki zachodniej. Z epoki przedromańskiej najstarsze ślady zachowały się w Wiślicy i Krakowie, z końca IX lub pocz. X w.; pozostałości kaplic w formie rotund i budowli pałacowych z X i XI w. w Krakowie, Płocku, Przemyślu. W XI i XII w. zbudowano liczne romańskie katedry kamienne (Gniezno, Poznań, Kraków). W pierwszej połowie XIII w. powstała grupa kościołów cysterskich, łącząca cechy romańskie i gotyckie (Wąchock, Koprzywnica, Sulejów).
W XIII-XVI w. rozwijała się sztuka gotycka; wznoszono kościoły bazylikowe (Wrocław, Gniezno, Poznań), rozwijało się budownictwo mieszczańskie; wznoszono liczne zamki obronne (Bolków, Chęciny) na pn. ziemiach zamki krzyżackie (Malbork). Rozwinęło się snycerstwo ( Ołtarz Wita Stwosza w Kościele Mariackim w Krakowie). W XIV i XV w. kwitło malarstwo tablicowe (Kraków, Śląsk), następnie malarstwo ścienne (Siedlęcin, Lublin).
Formy renesansu na początku XVI w. przynieśli Włosi, m.in. Franciszek Florentczyk i B. Barecci (pałac z dziedzińcem arkadowym i kaplica Zygmuntowska na Wawelu), W ciągu XVI i I poł. XVII w. wykształciły się swoiste cechy polskiego renesansu (np. attyka), w połączeniu z wpływami włoskimi i niderlandzkiego manieryzmu; uwidoczniło się to głównie w architekturze świeckiej (zamek w Baranowie, ratusze w Poznaniu i Tarnowie). Na wzór miast z wł. Bastionowymi fortyfikacjami został załozony Zamość (B. Morondo). Wysoki poziom osiągnęła w XVI i I poł. XVII w. rzeźba nagrobkowa (G.M. Padorano, J. Michałowicz z Urzędowa, Sonti Gucci) oraz malarstwo miniaturowe (Mistrz Kodeksu Behema), ścienne (Grębień) i sztalugowe ( M. Kober, T. Docabella, B. Strobel). W okresie baroku najwybitniejszym architektem był Tylman z Gomeren; dominowały formy rzymskiego baroku, później rokoka, przeniesionego z Francji i Saksonii (pałace w Warszawie, Radzyniu Podlaskim).Drugą połowę XIX w. cechował rozkwit realistyczno-romantycznego malarstwa historycznego (Matejko, Grottger), batalistycznego (J. Kossak).
Ludzie w/w doprowadzili do rozkwitu kultury i sztuki w naszej ojczyźnie. Wielu z nich kształciło się u mistrzów pochodzących z Włoch, Niemiec, Francji i opierało się na kulturze Wschodu i Zachodu. Jeden z ówczesnych artystów pisał “W mojej ojczyźnie nowy duch ogarnia poetów i artystów. Coraz uważniej zwracają oczy ku Ziemi, w naturze szukając wzorów dla swoich dzieł, w ludzkich myślach i sercach podniety. Studiują także stare greckie rzymskie księgi, uczą się na starożytnych posągach, jak zgodnie z naturą odtwarzać kształt ludzkiego ciała, radość i niepokój ludzkiego oblicza”.
Jesteś tu: Prace przekrojoweTagi: kultura, Przekrojowe, ue, unia europejska
Dodaj komentarz