Szlachecki sarmatyzm.

Daniel Naborowski łączy w swej poezji barokową formę wiersza (konceptyzm, kunsztowność, zaskakiwanie odbiorcy) z istotną, poważną tematyką. Motywy, jakie przewijają się w jego wierszach są na wskroś barokowe. Naborowski, tak jak inni twórcy tego okresu, rozważali bowiem takie problemy, jak przemijalność, ulotność i kruchość życia, destrukcyjny i niszczący wpływ czasu, kondycję człowieka, ułomność jego ciała i trwałość duszy. Poeta także porusza tę tematykę, szukając jednocześnie najlepszej formy, by wyrazić swe przemyślenia. Mówi o konieczności pogodzenia się z wyrokami Boga, a nie o próżnym lamentowaniu i rozpaczaniu. Poezja Naborowskiego jest przede wszystkim refleksją filozoficzną, uwiecznia rozterki człowie- ka, który odczuwa swą przemijalność, szuka wartości stałych i trwałych, analizuje relacje Bóg – człowiek, człowiek – czas, człowiek – świat. Można określić ten typ poezji jako poezję metafizyczną i intelektualną.

Nurt sarmacki opierał się na na rodzimej tradycji. Zamykał się on przed wszelkimi naleciałościami literatury obcej, swój polski rodowód uznawał za najważniejszy. Kulturę ziemiańską inspirowała renesansowa tradycja “wsi spokojnej”, cechowały ją kult ojczystych pamiątek oraz zbliżenie do kultury ludu, do jego muzyki, pieśni, zwyczajów, obrzędów i wierzeń. Nurt sarmacki opanował przede wszystkim polskie dworki szlacheckie. Za przedstawicieli tego nurtu uznaje się W. Potockiego i J. Ch. Paska.

Zamożny ziemianin z okolic Biecza pozostawił bogaty dorobek literacki, zaliczany do nurtu literatury sarmackiej. Twórczość Potockiego zyskała miano obywatelskiego sumienia narodu. Mimo, iż zaliczany jest do nurtu dworskiego, tak jak inni twórcy barokowi stosuje ozdobny styl i oryginalną formę. Przerabiał na poezję wojskowe relacje, romanse zagraniczne, teksty łacińskie, itp. Tytuł zbioru “Moralia albo rzeczy do obyczajów” ukazuje, iż był to twórca głęboko przejęty poczuciem odpowiedzialności pisarskiej. Poruszał zarówno problemy braku patriotyzmu i konieczności kształtowania właściwych postaw obywatelskich, jak i kwestie społeczne czy wyznaniowe (“Kto pierwszy, ten lepszy”). Słynny jest także zbiór fraszek pt.”Ogród, ale nie plewiony…”, w którym zawarł poeta wiele krytyki pod adresem współczesnych.

Jesteś tu: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Jan Chryzostom Pasek, Wacław Potocki

Strony: 1 2

Tagi: Barok, sarmatyzm, szlachta