Młoda Polska – charakterystyka epoki

2. Rosja:

Aleksander Błok
- symbolista, związki z katastrofizmem i dekadentyzmem;
- wizja świata, który jest wrogiem człowieka, niesie cierpienia i prowadzi do nieuchronnej śmierci (wpływy dekadentyzmu, katastrofizmu, nietzscheanizmu, sprzeciw wobec mieszczańskiego stylu życia) – cykl “Jamby”;
- “Majak ruski” – rzeczywistość radziecka (wiersz powstał po rewolucji październikowej) ukazana tu została jak zły sen;

3. Polska:

Kazimierz Przerwa-Tetmajer
- kilkanaście powieści i 3 dramaty, opowiadania “Na skalnym Podhalu”, powieść historyczna “Legenda Tatr”;
- “Koniec wieku XIX” – nazywa się go manifestem pokolenia – wiersz pesymistyczny, rysuje sylwetkę dekadenta, dla którego życie jest udręką, wobec której jest bezsilny; jest przekonany o bezsensowności jakiegokolwiek czynu, jakiejkolwiek reakcji;
- “Hymn do Nirwany” – wyraz tęsknoty za unicestwieniem, modlitwa o stan bezczucia, który oderwie poetę od zła, miernoty, od konieczności myślenia i patrzenia na świat;
- “Evviva l’arte!” – krytyka pod adresem społeczeństwa (moralność mieszczańska), w którym pogoń za dobrobytem przesłania te ludzkie potrzeby, które wzbogacają duszę.

Jan Kasprowicz
- do 1891 radykalizm, zainteresowanie problematyką chłopską;
- wiersz “W chałupie”, cykl 40 sonetów “Z chałupy”;
- potem odchodzi od realizmu, porzuca postawę społeczną; staje się symbolistą i impresjonistą;
- “Krzak dzikiej róży” – krzak drży o swoje życie, stara limba dowodzi, jak szybko przemija czas, jak łatwo piękno i młodość mogą się zmienić w chorobę, brzydotę;
- “Hymny” – nawiązują do hymnów średniowiecznych; autor wykorzystuje ówczesne pojmowanie Boga, aby rozpatrzyć problem dobra i zła;
- pesymistyczna postawa życiowa oparta na przeświadczeniu o nieuchronności katastrofy;
- nurt franciszkański – “Hymn św. Franciszka z Asyżu” zmienia tonację wypowiedzi poetyckiej Kasprowicza, co oznacza pogodzenie się z wyrokami bożymi i losem człowieczym. Poeta prezentuje nowy styl życia – prostego, w zgodzie z naturą i sumieniem, czyli życia w stylu franciszkańskim.

Leopold Staff
- rozpoczynał jako modernista – utwór “Deszcz jesienny” – dominuje tu melancholia, smutek, pesymizm; świadomość bezsensu istnienia;
- Staff od początku próbuje przezwyciężyć dekadenckie nastroje – cykl “Sny o potędze”;
- początkowo inspirowany nietzscheanizmem (ale schrystianizowanym) i romantyzmem;
- w poglądach nietzscheańskich przeważa przekonanie, że obowiązkiem człowieka jest praca nad samym sobą, wewnętrzne doskonalenie się, dążenie do duchowej potęgi (stąd tytuł zbioru poezji: “Sny o potędze”);
- “Kowal” (sonet) – wiersz pochodzi właśnie z tego tomu – niechęć do słabości, do niemocy serca;
- tom “Gałąź kwitnąca” – wyżej od materialnych zdobyczy ceni dążenia do ideałów i marzenia, gdyż one kształtują człowieka i jego osobowość;
- tom “Uśmiechy godzin”; te dwa ostatnie tomy uczyniły z autora najwybitniejszego przedstawiciela klasycyzmu;
- “Przedśpiew” – głosił afirmację życia, stworzył model człowieka dobrego i pogodnego, który ze zrozumieniem i spokojem przyjmuje zarówno szczęście jak i cierpienie – przejście na ton franciszkański;
- wybitny tłumacz (m.in. “Kwiatki św. Franciszka z Asyżu”, “Tako rzecze Zaratustra” Nietzschego);

Bolesław Leśmian
- początkowo symbolista związany z symbolizmem rosyjskim;
- już w pierwszym tomie poetyckim “Sad rozstajny” (1912) pojawia się wpływ filozofii bergsonowskiej – afirmacja panteistycznej, wiecznie żywej natury;
- pozostałe trzy tomy jego poezji zostały wydane w XX-leciu międzywojennym, ale tematyka pozostała niezmienna;
- najsłynniejszy tom poetycki: “Łąka” (1920);

Tadeusz Miciński
- świat widział w nieustannej walce dobra ze złem, a zwycięstwo dobra i prawdy w duchowym doskonaleniu się ludzkości;
- posługiwał się symbolem, alegorią i groteską;
- stawiał sobie za zadanie moralne odrodzenie społeczeństwa;
- dramaty “Bazylissa Teofanu”, “Kniaź Patiomkin”;
- zbiór poezji “W mroku gwiazd”;

Tadeusz Boy-Żeleński
- tłumaczenia z francuskiego (“Pieśń o Rolandzie”, komedie Moliera, “Komedia ludzka” Balzaca, Prousta, Gide’a i wiele innych);
- “Słówka” – wiersze kabaretowo-satyryczne (przed. “Zielony Balonik”);

Jesteś tu: Młoda Polska

Strony: 1 2 3 4 5 6 7

Tagi: epoka, Młoda Polska