Młoda Polska – charakterystyka epoki
Dramat:
Trzy tendencje:
1. dramat naturalistyczny z przewagą komedii społecznych; wyrastający z tradycji realistycznych (G. Zapolska, K. Kisielewski, T. Rittner);
2. dramat symboliczny (S. Wyspiański, S. Przybyszewski);
3. dramat ekspresjonistyczny, nowatorski; występują elementy ekspresjonizmu (wyrażenie treści głęboko ukrytych) – T. Miciński;
1. Belgia:
Maurycy Maeterlinck
- “Ślepcy” – ślepcy i sytuacja, w jakiej się znajdują, są symbolami egzystencji ludzi końca wieku;
2. Norwegia:
Henryk Ibsen
- “Nora”, “Podpory społeczeństwa”, “Upiory”, “Wróg ludu”, “Dzika kaczka”;
- poruszają zagadnienie roli prawdy i kłamstwa w życiu ludzkim, problem moralnej odpowiedzialności za siebie i innych;
- reprezentuje dramat realistyczny, ukazujący najbardziej zawiłe konflikty ludzkiego życia;
3. Polska:
Stanisław Wyspiański
- widzi konieczność podjęcia walki z marazmem społeczeństwa polskiego, pragnie obudzić w nim pragnienie podjęcia czynu torującego drogę do niepodległości; początkowo chodzi oczyn zbrojny (“Wesele”), potem (w “Nocy listopadowej” i “Wyzwoleniu”) – o przemianę duchową narodu, o jego ponowne narodzenie się; ta nowa interpretacja ludzkiej egzystencji sugeruje konieczność aktywnej i bohaterskiej postawy wobec przeciwieństw losu;
- “Wesele” 1901, dwa wątki: realistyczny i fantastyczno-symboliczny;
- “Wyzwolenie” 1903
- po tematykę swych dramatów sięgał do epoki romantyzmu: “Warszawianka”, “Lelewel”, “Noc listopadowa”; dokonywał rozrachunku z historią;
- odwoływał się także do czasów antycznej Grecji: “Akropolis”, “Protestilas i Leodamia”, “Meleanger”, “Achilles”, “Powrót Odysa”;
- zainteresowania tradycją narodu polskiego: “Legenda”, “Bolesław Śmiały”, “Skałka”;
- tragedie współczesne: “Klątwa”, “Sędziowie”;
Gabriela Zapolska
- rozpoczęła od kariery aktorskiej, potem zaczęła pisać sztuki teatralne i powieści;
- nowele, powieści: “Kaśka Kariatyda”, “Przedpiekle”, “Sezonowa miłość”, “Córka Tuśki”, tom nowel “Akwarele”;
- dramaty: “Żabusia”, “Moralność pani Dulskiej”, “Skiz”, “Ich czworo”, “Panna Maliczewska”;
- krytykuje środowisko mieszczańskie, demaskuje jego obłudę moralną, filisterstwo;
Bibliografia:
- A. Makowiecki, “Młoda Polska”
- M. Podraza-Kwiatkowska, “Literatura Młodej Polski”
Tagi: epoka, Młoda Polska
Dodaj komentarz